EKOIQ
Son analizlere göre, iklim değişikliğinin de etkisiyle 2030 yılına kadar dünya nüfusunun tahminen %50’sinin sellere, fırtınalara ve tsunamilere maruz kalan kıyı bölgelerinde yaşayacağı tahmin ediliyor. Bu nedenle 2030 yılına kadar tsunami riski altında yaşayan kıyı ekonomilerini hazırlıklı kılma çabalarını desteklemeyi amaçlayan 5 Kasım Dünya Tsunami Farkındalık Günü’nün 2025 teması “Tsunamiye Hazır Ol: Tsunamiye Hazırlığa Yatırım Yap” olarak belirlendi.
Günümüzden 10 yıl önce, aralık ayında Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, tsunamilere karşı hazırlıklı olma çabalarını küresel anlamda güçlendirmek amacıyla 5 Kasım tarihini “Dünya Tsunami Farkındalık Günü” olarak ilan etti. Günle, gelişmekte olan ülkelere yönelik uluslararası işbirliğinin artırılmasının yanı sıra 2030 yılına kadar tsunami riski altındaki toplulukların tamamının tsunamilere karşı hazırlıklı ve dayanıklı olmasını sağlamak amaçlanıyor.
Bununla birlikte gün kapsamında, 2015 yılında Japonya’nın Sendai kentinde düzenlenen 3. Dünya Afet Risklerinin Azaltılması Konferansı’nda kabul edilen ve afet kayıplarını azaltarak, yaşamları, geçim kaynaklarını ve ekonomileri, volkanlar da dahil olmak üzere farklı kaynaklar nedeniyle oluşan tsunamilerin yıkıcı etkilerinden korumayı hedefleyen Sendai Çerçevesi de gözetiliyor.
Yatırımların Önemi
Son analizlere göre, iklim değişikliğinin de etkisiyle 2030 yılına kadar dünya nüfusunun tahminen %50’sinin sellere, fırtınalara ve tsunamilere maruz kalan kıyı bölgelerinde yaşayacağı tahmin ediliyor. Bu nedenle Dünya Tsunami Farkındalık Günü’nün 2025 teması “Tsunamiye Hazır Ol: Tsunamiye Hazırlığa Yatırım Yap” olarak belirlendi.
Tsunamiye hazırlığın bir kamu yararı ve sağlam bir ekonomik strateji olduğu gerçeğinden yola çıkılan tema kapsamında, erken uyarı sistemlerine, tahliye haritalarına, risk eğitimine ve düzenli tatbikatlara yapılan yatırımların, ölüm oranlarını azaltacağına, kesintileri sınırlayacağına ve kıyı bölgelerindeki kalkınma kazanımlarını koruyacağına dikkat çekiliyor.
Sürdürülebilir Kıyı Ekonomileri için Hazırlıklı Olunmalı
2025 temasında ayrıca kıyı riskleriyle uyumlu bir finansman ile birlikte tespit ağları, su baskını modellemeleri ve dayanıklı altyapılar gibi kanıtlanmış ve yeni ortaya çıkan tsunami teknolojilerini kullanmanın sürdürülebilir kıyı ekonomilerine katkısına da vurgu yapılıyor.
Tsunamiler seyrek ama etkisi yüksek tehlikeler olduğu için sürekli bir kamu farkındalığı tsunami riskinin hafızada kalmasını sağlamak adına çok önemli. Dolayısıyla bu temayla bir yandan da kıyı kesimlerinde yaşayan toplulukların tüm kesimlerinin dayanıklılığını desteklemek için tüm bunların önemi de hatırlatılıyor.
Sibel Bülay
