“Mavi Atlas” Arşın Yetmez, İğne Batmaz…

Mavi Atlas esas olarak, yurttaşların deniz canlılarına dair gözlemlerini konum bilgisiyle birlikte sisteme kaydedebildiği bir aplikasyon. Türkiye’nin ilk dijital su altı biyoçeşitlilik haritasının oluşturulmasına veri taşıyacak uygulama, deniz ekosistemlerinin izlenmesi, iklim modellemesi ve yeni deniz koruma alanlarının belirlenmesi gibi bilimsel ve stratejik çalışmalara önemli katkılar sunacak.

Dr. Barış DOĞRU

Ancak belirli bir yaşın üzerindekilerin hatırlayabilecekleri harika bir çocuk bilmecesi vardır: “Mavi atlas; arşın yetmez; iğne batmaz; makas kesmez; terzi biçmez. Peki nedir bu?” Sorunun yanıtı elbette “Gökyüzü” idi. Ancak köprülerin altından çok sular aktı; artık hem gökyüzüne hem yeryüzüne hem de denizlerimize iğneler de batıyor; makaslar da kesiyor; terziler de biçiyor. Ne gökyüzü ne yeryüzü ne de yaşamın kaynağı denizlerimiz ve onların kaynakları sınırsız. Ve biz insanoğlu ve kızı, bu sınırlara çoktan gelip dayandık…

İşte tam da bu nedenlerle, Anadolu Efes ve Deniz Yaşamını Koruma Derneği (DYKD) işbirliğinde 2022 yılında başlatılan “Denize +1 Nefes” projesinin dördüncü fazının duyurusu için Büyükada’dayız. Mercan ekimleriyle, hayalet ağların toplanmasıyla, su altı ses kayıtları, izleme sistemleri ve Marmara’nın hayatına devam etmesi için gösterdiği inanılmaz uğraşla tanıdığımız Deniz Yaşamını Koruma Derneği (DYKD) ve onun başkanı, sevgili dostumuz Volkan Narcı, insanın umudunu güçlendiren her zamanki heyecanı ve coşkusuyla, bu yeni adımların da gerçek bir etki yaratacağına olan inancımızı güçlendiriyor. Bu seferki adım, vatandaş katılımını odağına alıyor ve hepimizi denizlerin koruyuculuğunda bir araya gelmeye davet ediyor.

Mavi Atlas esas olarak, yurttaşların deniz canlılarına dair gözlemlerini konum bilgisiyle birlikte sisteme kaydedebildiği bir aplikasyon. Türkiye’nin ilk dijital su altı biyoçeşitlilik haritasının oluşturulmasına veri taşıyacak uygulama, deniz ekosistemlerinin izlenmesi, iklim modellemesi ve yeni deniz koruma alanlarının belirlenmesi gibi bilimsel ve stratejik çalışmalara önemli katkılar sunacak. Yurttaşlar ayrıca bu uygulama üzerinden deniz canlıları hakkında birçok bilgiye erişerek hem farkındalıklarını artıracak hem de ekosistemin korunmasına daha bilinçli şekilde katkı sağlayabilecek. Kullanıcılar, uygulama aracılığıyla hem bilgilenecek hem de denizlerin aktif birer koruyucusu olabilecek.

“Denize +1 Nefes” projesinin başından bu yana temel destekçisi Anadolu Efes’e de buradan kocaman tebrikler göndermek gerekiyor elbette. Bir kurum, gerçek bir etkiyi, gerçek bir paydaşla nasıl gerçekleştirir; bunu süreğen kılar, görmek için bu çalışmaya bakmak yeterli. Duyuru toplantısında bir konuşma yapan Anadolu Efes Bira Grubu Başkanı ve CEO’su Onur Altürk, “Dünya Ekonomik Forumu’nun 2022 verilerine göre, biyoçeşitlilik kaybı ve ekosistem çöküşü önümüzdeki on yılın en büyük üç küresel riski arasında yer alıyor. Yaptığımız önceliklendirme analizlerinde paydaşlarımızın nezdinde bu konunun daha da öne çıkmaya başladığını gördük. Bu kapsamda 2022’de DYKD ile başlattığımız Denize +1 Nefes projesiyle Marmara’daki mercanlara yeniden hayat verebilmek için yola çıkmaya karar verdik. Yeni mercan bahçeleri oluşabilmesi için adımlar attık, bununla birlikte su altına izleme sistemleri kurduk. Bu yıl ise çabamızı daha da ileri taşıyıp Mavi Atlas uygulamasına destek vererek su altı yaşamının haritasının çıkarılmasına katkı sağlıyoruz. Bu yalnızca bir bilimsel veri projesi değil, aynı zamanda doğayla kurduğumuz ilişkiyi yeniden tanımlamak için bir yolculuk, kolektif hafıza ve hepimize yöneltilmiş bir çağrıdır” dedi.

Deniz yaşamını korumanın, doğa, iklim ve gelecek için bir zorunluluk olduğunu vurgulayan DYKD Başkanı Volkan Narcı ise “Mavi Atlas uygulamasının temel amacı, denizlerde ve sulak alanlarda yaşayan canlıların dijital olarak kayıt altına alınması, korunması gereken alanların görünür kılınması ve toplumsal farkındalığın artırılmasıdır. Bu konuyu bu kadar önemsememizin nedeni, yalnızca Akdeniz’e baktığımızda bile son 50 yılda toplam balık popülasyonunun %34 oranında azalmış olması. Deniz yaşamını korumak; doğa, iklim ve gelecek için bir zorunluluk. Mavi Atlas, bu çabanın bir parçası olarak doğayı birlikte izlemek, belgelemek ve kolektif bir hafızaya dönüştürmek amacı taşıyor. Denizlerimizdeki türlerin izini sürecek olan bu dijital günce; denizleri korumanın yalnızca bilimsel değil, aynı zamanda kültürel, ekonomik ve etik bir sorumluluk olduğunu da hepimize hatırlatıyor” dedi.

Sevgili Volkan Narcı’yı, projeyi emeği geçenleri, Anadolu Efes’i yürekten kutluyorum. Onlar işin büyük yükünü üstlendiler ama her zaman olduğu gibi bu projede de asıl etki, SİZİN SAYENİZDE gerçekleşecek. Sizler, bizler, yani tüm yurttaşlar. Aktif birer ekolojik yurttaş olmak için bu proje güzel fırsatlar sunuyor. Projenin parçası olmak için “Denize +1 Nefes” ve Mavi Atlas’ı takip etmeniz yetmez. Aktif bir kullanıcı olmanız, dostlarınızı da bu sürecin parçası kılmanız da gerekiyor.