EKOIQ
19 Ağustos tarihi “Dünya İnsani Yardım Günü” olarak kabul edilirken 2024 yılı insani faaliyet hizmetinde bulunanlar açısından en ölümcül yıl oldu. Bu kişilerin %63’ünden fazlası Gazze’ye yönelik saldırılarda yaşamlarını yitirdi.
Birleşmiş Milletler (BM), 2009’dan bu yana insani hizmetler için hayatlarını riske aran yardım görevlilerine saygı göstermek ve dünya genelinde krizlerden etkilenen insanlara destek amacıyla 19 Ağustos tarihini “Dünya İnsani Yardım Günü” olarak kabul ediyor.
Halihazırda dünyanın farklı yerlerinde çatışma ortamı sürerken özellikle Gazze’de yaşanan insanlık dramı dikkat çekiyor. Bölgede on binlerce sivilin yanı sıra insani yardım görevlileri de hayatlarını kaybetti. Bu nedenle Dünya İnsani Yardım Günü’nün 2025 teması, “İnsanlık için Harekete Geç” olarak belirlendi.
“Uçurumun Kenarındayız”
Tema kapsamında şu ifadeye yer verildi: “Bu sistem sadece insani yardım çalışanlarını değil, onların hizmet ettikleri insanları da yüzüstü bırakıyor. Artık bir yol ayrımında değiliz. Uçurumun kenarındayız. İhtiyaçlar artıyor. Fonlar azalıyor. Yardım çalışanlarına yönelik saldırılar rekor seviyelere ulaşıyor.” Yanı sıra temayla saldırıların uluslararası hukuku açıkça ihlal ettiğine, sorumluların cezasız kaldığına vurgu yapılarak “Hesap vermeme artık sona ermeli” çağrısı yapıldı.
Gazze Nüfusunun %90’ı Yerinden Edildi
Güncel bir rapor da yaşananları tüm gerçekliğiyle ortaya koyuyor. BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi’nin (United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs – OCHA) 2025 Küresel İnsani Durum Değerlendirmesi raporuna göre, 2024, insani yardım çalışanları için şimdiye kadarki en ölümcül yıl oldu. 281 yardım çalışanı, kimi görev başında kimi evinde öldürüldü. Yüzlercesi ise yaralandı, kaçırıldı veya gözaltına alındı. Bu ölüm vakalarının %63’ü ise Gazze’de yaşandı ve ölenlerin %96’sı yerel veya ulusal personeldi.
2024 ortası itibarıyla, dünya genelinde 122,6 milyon kişi zorla yerinden edilirken, sadece altı ayda 5,3 milyonluk bir artış yaşandı. Gazze ise bunu görülmemiş bir şekilde yaşadı. Nüfusun %90’ı yani yaklaşık 1,9 milyon kişi yerinden edildi.
Yine OCHA’nın raporuna göre, çatışmalarda hayatını kaybeden sivillerin 5’te 4’ü, insani yardım çağrısı yapılan ülkelerde yaşandı. 2024 yılında 58 bin 700’den fazla sivil öldürüldü. Dünya genelinde yaklaşık 400 milyon çocuk çatışma bölgelerinde yaşıyor veya bu bölgelerden kaçıyor. Yanı sıra raporda 2025 yılı itibarıyla 72 ülkede 300 milyonu aşkın kişi, insani yardıma gereksinim duyuyor ve bu ihtiyaçların karşılanabilmesi için 47,4 milyar dolar fon gerekiyor.
Sibel Bülay
