EKOIQ
Gıda üzerine son ve kapsamlı bir rapora göre, 2024 yılında 673 milyon insan açlık ile karşı karşıya kaldı. Üstelik mevcut eğilimler devam ederse bu sayının 2030’da 500 milyonun üzerinde kalacağı tahmin ediliyor. 16 Ekim Dünya Gıda Günü’nün 2025 teması “Daha İyi Gıdalar ve Daha İyi Bir Gelecek için El Ele” olarak belirlenirken, besleyici gıdaya erişimi korumak ve gelecekteki şoklara karşı direnç oluşturmak için hükümetlere koordineli eylem çağrısı yapılıyor.
Birleşmiş Milletler (BM) Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), 1979 yılında, açlığa yönelik küresel farkındalık yaratma, bu konuda harekete geçmeyi teşvik etme ve herkes için sağlıklı beslenme hakkını sağlama amacıyla 16 Ekim tarihini “Dünya Gıda Günü” olarak ilan etti.
Bir yandan dünya nüfusu artmaya devam ederken, tarımsal üretimi sürdürülebilir biçimde artırmak, küresel tedarik zincirini iyileştirmek, gıda kaybını ve israfını azaltmak, açlık ve yetersiz beslenmeden etkilenen tüm insanların besleyici gıdalara erişimini temin etmek için çok daha fazla çaba gerekiyor.
Çatışmalar, aşırı hava olayları ve iklim değişikliğinin etkileri, ekonomik şoklar ve artan eşitsizlik hem tarım yapılan topraklar hem su kaynakları hem de yaşamı destekleyen biyoçeşitlilik üzerinde ciddi baskılar oluşturuyor. Tedarik zincirleri hâlâ kırılgan ve bu aksaklıkların etkileri dünyanın dört bir yanındaki evlerde, pazarlarda ve tarlalarda hissediliyor.
Sınırlar Ötesinde ve Sektörler Arasında İşbirliği Şart
Tüm bu olumsuzluklara dikkat çekmek amacıyla Dünya Gıda Günü’nün 2025 teması “Daha İyi Gıdalar ve Daha İyi Bir Gelecek için El Ele” olarak belirlendi. Temayla büyüyen dünya nüfusunun ihtiyaçlarını karşılamak için işbirliğinin önemine vurgu yapılırken, bu işbirliğinin sınırların ötesinde, sektörler arasında ve nesiller boyunca devamlılığının da önemi ifade ediliyor.
Bunun için de hükümetlerden uluslararası kuruluşlara, çiftçilerden araştırmacılara, iş dünyasından tüketicilere kadar herkesin, tarım-gıda sistemlerinin dönüşümüne şekil verme sürecine katkıda bulunabileceği hatırlatılıyor. Tema daha sürdürülebilir, adil ve dirençli bir gıda sistemi oluşturmak için küresel bir çağrı niteliği de taşıyor.
Küresel Nüfusun %8,3’ü Açlık Yaşıyor
Açlığı bitirmek, gıda güvenliğine ve iyi beslenmeye ulaşmak ve sürdürülebilir tarımı desteklemek Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nın (SKA’lar) önemli parçalarından birini oluşturuyor. Ancak FAO, Uluslararası Kalkınma Fonu (IFAD), UNICEF, Dünya Gıda Programı (WFP) ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından hazırlanan 2025 Dünyada Gıda Güvenliği ve Beslenmenin Durumu adlı rapor ise artan gıda fiyatlarının sağlıklı beslenmeye erişimi nasıl etkilediğini ve bunun gıda güvensizliği ile yetersiz beslenmeyi nasıl körüklediğini ele alıyor.
Rapora göre, küresel açlık, ikinci yıl üst üste hafifçe azaldı ancak bu iyileşme sınırlı ve dengesiz kaldı. 2024 yılında yaklaşık 673 milyon insan açlıkla karşı karşıya kaldı ve bu, küresel nüfusun %8,3’üne denk geliyor. Afrika ve Batı Asya’da açlık oranı artmaya devam ediyor. 2024’te yaklaşık 2,3 milyar insan, orta veya şiddetli düzeyde gıda güvensizliği yaşarken bu da, pandemiden önceki 2019 yılına göre 336 milyon artış anlamına geliyor. Mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde ise 2030 yılında 512 milyon insan açlıkla karşı karşıya kalabileceği ve bu insanların neredeyse %60’ının Afrika’da olacağı öngörülüyor.
Besleyici gıdaların yüksek ve kalıcı fiyatları, özellikle düşük gelirli ortamlardaki çocuklar için kaliteli beslenmeyi erişilemez hale getiriyor. Örneğin bodurluk, 2024 yılında oran %23,2’ye düştü. 2012’de 180,4 milyon olan bodur çocuk sayısı 2024’te 150,2 milyona gerilese de 2030 hedefi için halen yetersiz. Yine raporda, 6-23 aylık çocukların yalnızca %34’ünün minimum düzeyde beslenme çeşitliliğine ulaştığı, 15-49 yaş arası kadınların da %65’inin bu minimumu karşıladığı ifade ediliyor. Rapor, besleyici gıdaya erişimi korumak ve gelecekteki şoklara karşı direnç oluşturmak için hükümetlere koordineli eylem çağrısı yapıyor.
