EKOIQ
Nesli tükenmekte olan deniz kaplumbağalarını korumayı ve gönüllülük bilincini geliştirmeyi amaçlayan İndigo Turtles projesi ile deniz kaplumbağalarının yumurtadan çıkıp denize ulaştıkları anlar izlendi; yuvasında sıkışan yavru Caretta Caretta’ları kurtarma çalışmalarına destek olundu. 12 yıldır süren proje kapsamında koruma çalışmaları başladığında bölgedeki yuva sayısı 350 iken günümüzde bu sayı 3500’e ulaştı. 2024 yılında denize ulaşan yavru sayısı ise 120 bini aştı.
Sürdürülebilir bir doğa için gönüllülük bilincini geliştirmeyi amaçlayan İndigo Turtles projesi Ekolojik Araştırmalar Derneği’nin (EKAD) çalışmalarına destek vererek nesli tükenmekte olan deniz kaplumbağalarını koruyor. 12 yıldır devam eden proje kapsamında bu yıl Mavi Merkez Ofis ve mağazalardan 30 kişilik gönüllü ekibi, EKAD’ın Belek’teki kampına katıldı. Gönüllüler, deniz kaplumbağalarının yumurtadan çıkıp denize ulaştıkları anlara tanıklık etti ve yuvasında sıkışan yavru Caretta Caretta’ların kurtarma çalışmalarına destek verdi.
EKAD Başkanı Dr. Ali Fuat Canbolat’tan teorik eğitim aldıktan sonra yine Canbolat’ın rehberliğinde tamamen bilimsel olarak yürütülen arazi çalışmalarına katılan çalışanlar, deniz kaplumbağalarının çevresel etkilerden korunmaları ve hayati tehlikelerden arınmış bir şekilde denize adım atmalarına yardımcı oldu.
Yavru Kaplumbağalar Birçok Tehlike ile Karşı Karşıya
120 milyon yıldır yaşayan ve Akdeniz faunasının doğal bir parçası haline gelmiş Caretta Caretta ve Chelonia Mydas deniz kaplumbağalarını korumak adına Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) çalışmalarını Akdeniz’in en büyük yuvalama alanı Belek’te sürdürüyor. Yavru kaplumbağalar yumurtadan çıktıkları andan itibaren birçok tehlikeyle karşı karşıya kalıyor. Bırakılan yumurtaların sadece binde 2-3’ü erginliğe ulaşabiliyor.
EKAD’ın mayıs-eylül tarihleri arasında Belek’te gerçekleştirdiği çalışmalara, Türkiye’den ve dünyanın farklı yerlerinden gelen yüzlerce üniversiteli gönüllünün yanı sıra Mavi çalışanları, müşterileri, bursiyerleri, takipçileri ve Kartuş Genç üyeleri de katılıyor. Gönüllü gençler sahilde kamp kurarak ergin dişi kaplumbağaların yumurtalarını dış faktörlerden korumak, yumurtadan çıkan yavruların denize ulaşmasını sağlamak için çalışıyor.
Proje kapsamında koruma çalışmaları başladığında bölgede sadece 350 yuva varken, bu sayı bugünlerde 3500’e ulaştı. 2024 yılında denize ulaşan yavru sayısı 120 bini aştı. Yanı sıra İndigo Turtles koleksiyonu da Mavi müşterilerini hareketin bir parçası olmaya davet ediyor. Koleksiyondaki ürünleri satın alanlar, projenin gönüllü destekçisi haline gelerek Akdeniz’in en eski sahiplerinin yaşamlarını sürdürebilmesine katkıda bulunuyor.
Sağlıklı Büyüme Koşulları Akdeniz’in Ekolojik Yaşamına Katkı Sağlıyor
Yavruların erginliğe ulaşma yaşına gelmesi 15-20 yıl aldığından, sağlıklı büyüme koşullarının yaratılması, Akdeniz’in ekolojik yaşamına önemli katkı sağlıyor. Koruma altına alınan deniz kaplumbağalarının ortalama ömrü 60 yıl, 15-20 yaşında ergenliğe ulaşıyorlar.
Yaşamlarının çoğu denizde geçiyor ve yalnızca dişiler yumurtlamak için doğdukları kumsala geri dönüp sahile çıkıyor. Beslenme ve kışlama alanlarına gitmek için çok uzun mesafelere göç ettiklerinden, ortalama üç yılda bir yuvalıyorlar. Her dişi, ömrü boyunca yaklaşık 40 kadar yuva yapıp yaklaşık 3.200 yumurta bırakıyor.
1999’da bölgede sadece 350 yuva varken geçtiğimiz yıl bu sayı 3.500’e ulaştı. Bugüne kadar Belek sahiline bırakılan yaklaşık 2 milyon yumurta korumaya alındı. Yaklaşık 1.3 milyon yavru ise denizle buluşturuldu. Bu zamana kadar yaklaşık 2.700 gönüllü kampta görev aldı. Bunların yaklaşık 250’si yurt dışındaki üniversitelerden katıldı.
Projenin Arazi Çalışmaları
Erginlerin yuvalamak için sahillere geldikleri ve yavruların yuvadan çıktıkları saatlerde yapılan arazi çalışmaları Ekolojik Araştırmalar Derneği Başkanı Dr. Ali Fuat Canbolat önderliğindeki gönüllüler tarafından yürütülüyor. Her yıl Mayıs-Eylül ayları arasında, kampta Türkiye’den ve dünyanın farklı yerlerinden gelen yaklaşık 100 kişilik gönüllü ekibi ağırlanıyor. Gönüllüler gelişlerini takiben kamp alanında önce teorik eğitim, sonra da arazide pratik eğitimler alıyor ve ilerleyen günlerde ekiple birlikte araziye çıkıyor. Ekipte daima konuyla ilgili deneyime sahip en az 4-5 gönüllü bulunuyor.
Mayıs ayında ergin kaplumbağalar kumsala çıkıp yumurtalarını bırakıyor, Temmuz sonundan itibaren ise yavru kaplumbağa çıkışları başlıyor. Ekipler, gece arazilerinde 22.00-03.30, sabah arazilerinde de 05.30-11.00 saatleri arasında kumsallarda çalışıyor. Gönüllüler her gün yüksek sıcaklık altında 30 km’lik sahili büyük bir titizlikle tarıyor. Ergin kaplumbağaların markalanması ve ölçümü, yuvaların kafeslenmesi ya da taşınması, yavru oryantasyon çalışmaları ve kontrol açışları gibi arazi çalışmaları gerçekleştiriyor.
Prof. Dr. Oğuz Özyaral
