EKOIQ
Yeni bir raporun sonucuna göre, enerji dönüşümüne yönelik küresel yatırımlar 2024 yılında 2,4 trilyon dolar ile yeni bir rekor kırdı. Bu rakam 2022 ve 2023 yıllarındaki ortalama yıllık seviyelere göre %20’lik bir artışı temsil ediyor. Yatırımların küresel 2030 hedefleri için hâlâ yetersiz olduğuna dikkat çeken IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera, “COP30’da ülkeler geçişi gerçekten küresel kılmak istiyorsa gelişmekte olan ülkelere finansmanın ölçeklendirilmesi şart” dedi.
Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) ile İklim Politikası Girişimi’nin (CPI) COP30 sırasında yayımladıkları Enerji Dönüşüm Finansmanının Küresel Manzarası 2025 başlıklı yeni rapora göre, enerji dönüşümüne yönelik küresel yatırımlar 2024 yılında 2,4 trilyon dolar ile yeni bir rekora ulaştı. Bu rakam 2022 ve 2023 yıllarındaki ortalama yıllık seviyelere göre %20’lik bir artışı temsil ediyor. Yıllık yatırımlar 2019’dan bu yana iki kattan fazla artmasına rağmen yatırımlar gelişmiş ekonomilerde ve Çin’de yoğunlaşmaya devam ediyor ve çoğu gelişmekte olan ülkeyi geride bırakıyor.
Özel Politika Araçlarına İhtiyaç Duyuluyor
Rapora göre ortak girişimler, teknoloji paylaşımı, bilgi transferi ve doğrudan yabancı yatırım, gelişmekte olan ülkelerde enerji geçişi üretim kapasitesinin artırılması için hayati önem taşıyor. Ancak bu yatırımların sosyal ve çevresel açıdan sürdürülebilir şekilde yapılması için özel politika araçlarına da ihtiyaç var.
Yatırımlar ayrıca IRENA’nın 2024 Dünya Enerji Dönüşümleri Görünümü ve 2025 BAE Mutabakatı Raporu’nda yer alan 1,5 derece senaryosuna ulaşmak için gerekenin oldukça altında kalıyor.
Yenilenebilir Enerji Yatırımı 807 milyar dolara Ulaştı
2024 yılında yatırımların yaklaşık üçte biri yenilenebilir enerji teknolojilerine yönlendirildi ve yenilenebilir enerji yatırımı 807 milyar dolara ulaştı. Bu dönüm noktasına rağmen yenilenebilir enerji kaynaklarının yıllık büyümesi önemli ölçüde yavaşladı. Yıllık yatırımlar 2024’te bir önceki yılki %32’ye kıyasla %7,3 arttı.
Raporda, yatırımların çoğunun piyasa faizli borç ve öz sermaye ile sağlandığı, hibelerin ise %1’den az olduğu ortaya çıktı.
“Gelişmekte Olan Ülkelere Finansmanın Ölçeklendirilmesi Şart”
Rapora göre, bu nedenle, enerji dönüşümünün ivmesini sürdürürken borç yüklerini daha da ağırlaştırmaktan kaçınmak için özellikle düşük maliyetli borç ve hibeler gibi etki odaklı sermayeyi harekete geçirmeye acil ihtiyaç duyuluyor.
IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera, yatırımların küresel 2030 hedefleri için hâlâ yetersiz olduğuna dikkat çekerek, “Yenilenebilir enerji fonları hızla artıyor ancak en gelişmiş ekonomilere yoğunlaşıyor. COP30’da ülkeler geçişi gerçekten küresel kılmak istiyorsa gelişmekte olan ülkelere finansmanın ölçeklendirilmesi şart” dedi.
Sibel Bülay
