Binlerce Can Alan Kimyasal Silahlar Çevreye de Büyük Zararlar Veriyor

Birinci Dünya Savaşı sırasında kimyasal silahlar büyük ölçekte kullanılmış, 100 binden fazla insanın ölümüne ve yaklaşık 1 milyon insanın da yaralanmasına yol açmıştı. Ardından bu tür silahlar 20. yüzyıl boyunca dünyanın farklı bölgelerindeki bazı çatışmalarda ve işgallerde de hem binlerce can aldı hem de çevreye büyük zararlar verdi. Bu tür silahların kullanımını tamamen engellemeyi amaçlayan Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü, 10 yıldır 30 Kasım tarihini de Kimyasal Savaş Mağdurlarını Anma Günü olarak kabul ediyor.

Dünyanın sürekli gündeminde olan silahsızlanmaya yönelik çabalardan biri de kimyasal silahlara karşı yürütülüyor ve her yıl 30 Kasım tarihi “Kimyasal Savaş Mağdurlarını Anma Günü” olarak kabul ediliyor.

Birinci Dünya Savaşı sırasında kimyasal silahlar büyük ölçekte kullanılmış, 100 binden fazla insanın ölümüne ve yaklaşık 1 milyon insanın da yaralanmasına yol açmıştı. Ardından bu tür silahlar 20. yüzyıl boyunca dünyanın farklı bölgelerindeki bazı çatışmalarda ve işgallerde de hem binlerce can aldı hem de çevreye büyük zararlar verdi.

Özellikle İkinci Dünya Savaşı’nın ardından ve nükleer silah tartışmalarının ortaya çıkmasıyla birlikte birçok ülke, kimyasal silahların askeri cephanelerde bulundurulmasının ve yayılmasının ciddi bir tehdit oluşturduğunu fark ederek kapsamlı bir yasağın gerekli olduğu sonucuna vardı.

Kimyasal silahların geliştirilmesini, üretimini, depolanmasını ve kullanılmasını tamamen yasaklayan uluslararası bir anlaşma olan Kimyasal Silahlar Sözleşmesi, 1993 yılında kabul edilerek 1997 yılında yürürlüğe girdi.

Kimyasal Silahlar Sözleşmesinin Üçüncü Gözden Geçirme Konferansı, 8-19 Nisan 2013 tarihlerinde Hollanda’nın Lahey kentinde düzenlendi. Konferansta, taraf devletlerin kimyasal silah yasağına yönelik “kesin taahhütlerini” doğrulayan bir politik deklarasyon oy birliğiyle kabul edildi. Deklerasyon ile 2008’de gerçekleştirilen son Gözden Geçirme Konferansı’ndan bugüne dek uygulanan Kimyasal Silahlar Sözleşmesi’nin kapsamlı şekilde ele alınması da kabul edildi.

Barış, Güvenlik ve Çok Taraflılık Hedefleri

Sözleşmeyi imzalayan taraf devletler, sözleşmenin amaç ve hedeflerini gerçekleştirmek, hükümlerinin uygulanmasını sağlamak ve taraf devletler arasında danışma ve işbirliği için bir platform oluşturmak üzere Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü’nü (OPCW) kurdu. OPCW ise 2015 yılında 30 Kasım tarihini “Kimyasal Savaşın Tüm Mağdurlarını Anma Günü” olarak ilan etti. Bu anma günü, kimyasal savaşın mağdurlarına saygı duruşunda bulunmak ve OPCW’nin kimyasal silah tehdidini ortadan kaldırma konusundaki kararlılığını yeniden teyit etmek için bir zemin oluşturmanın yanı sıra barış, güvenlik ve çok taraflılık hedeflerini de ilerletmeyi amaçlıyor.

OPCW, Kimyasal Silahlar Sözleşmesi’nin 8. Maddesi doğrultusunda; sözleşmenin anlayışını ve amacını gerçekleştirmeyi; uluslararası uyumluluk dahil olmak üzere sözleşmenin hükümlerini yerine getirmeyi; sözleşmeye taraf olan devletler arasında danışma ve işbirliği oluşturulması adına forum sağlamayı hedef olarak benimsiyor.