EKOIQ
Yeni bir analiz, 1.600’den fazla fosil yakıt lobicisinin Belém’deki COP30 iklim müzakerelerine katıldığını ortaya koydu. Uluslararası Çevre Hukuku Merkezi’nde insan hakları ve iklim değişikliği konusunda kıdemli kampanyacı Lien Vandamme, “Başka bir COP, aynı taktik” dedi. Lobicilerin sayısı ev sahibi Brezilya hariç diğer tüm ülkelerin delegasyon sayısından fazla.
Kick Big Polluters Out (KBPO) koalisyonunun analizine göre, bu yılki Birleşmiş Milletler (BM) iklim zirvesine katılan her 25 kişiden biri fosil yakıt lobicisi. Bu durum, yıllık COP müzakerelerinin güvenilirliği konusunda ciddi sorulara ve endişeye neden oluyor.
Fosil yakıt lobicilerinin toplam sayısı bu yıl, Bakü’deki COP29’a (1.773) ve Dubai’deki CoP28’e (2.456) göre daha az ancak Belém zirvesine genel katılımın daha az olması nedeniyle oransal olarak bir artış var.
Son beş yılda BM iklim zirvelerine erişim izni verilen fosil yakıt lobicilerinin toplam sayısı 7 bine ulaştı. Bu dönemde, felaket niteliğindeki aşırı hava olaylarında, iklim dezenformasyonunda ve petrol-gaz kârlarında artış yaşandı.
“Başka Bir COP, Aynı Taktik”
Uluslararası Çevre Hukuku Merkezi’nde (CIEL) insan hakları ve iklim değişikliği konusunda kıdemli kampanyacı Lien Vandamme, “Başka bir COP, aynı taktik” dedi.
Yıllık iklim müzakereleri pazartesi günü Belém’de başladı. Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva iklim dezenformasyonuna karşı mücadele çağrısı yaparken, zirvenin “Gerçeğin COP’u” olacağını ilan etti. Ancak, KBPO’nun analizine göre, anlamlı iklim eylemlerini engellerken yanlış bilgi ve dezenformasyon yayma konusunda uzun bir geçmişe sahip olan fosil yakıt endüstrisi zirvede, iklim açısından en savunmasız 10 ülkenin toplamından (1.061) neredeyse %60 daha büyük bir delegasyona sahip.
Devletler Kirleten Şirketlere Yönelik Sübvansiyonları Kesmekte Başarısız
Temmuz ayında Uluslararası Adalet Divanı (UAD), fosil yakıtların yaygınlaştırılması, çıkarılması, tüketilmesi ve sübvansiyonlarının devam etmesinin uluslararası hukuka aykırı bir eylem teşkil edebileceğine karar verdi.
Bulgular, 2025’in kayıtlardaki en sıcak yıllardan biri olmaya hazırlandığı bir dönemde ortaya çıktı. Öte yandan devletler kirleten şirketlere yönelik sübvansiyonları kesmekte başarısız. COP29’dan bu yana yeni petrol ve gaz projelerine yaklaşık 250 milyar dolar ayrıldı.
“Binlerce Lobicinin Koridorlarda Dolaşması için Kırmızı Halı Seriliyor”
Friends of the Earth Africa’dan Nerisha Baldevu, “Fosil yakıt şirketleri topluluklarımızı ve doğamızı mahvediyor. Ancak binlerce lobicinin koridorlarda dolaşması için kırmızı halı seriliyor” dedi.
Son bulgular, yıllık iklim zirvelerine fosil yakıt endüstrisinin katılımının yasaklanması için BM üzerinde daha fazla baskı oluşturacak. KBPO, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) tarafından yayımlanan COP30 katılımcılarının geçici listesini analiz etti. Bu kapsamda gezegeni ısıtan yakıtlardan aşamalı çıkışı engelleyen petrol, gaz ve kömür şirketlerini, ticaret gruplarını, finans kuruluşlarını ve diğerlerini temsil eden delegeleri belirledi.
Tespit edilen 1.602 fosil yakıt lobicisi arasında Uluslararası Ticaret Odası’ndan (ICC) 148, petrol ve gaz devleri ExxonMobil, BP ve TotalEnergies’in de aralarında bulunduğu Uluslararası Emisyon Ticareti Birliği’nden (IETA) 60 ve Brezilya Ulusal Sanayi Konfederasyonu’ndan (BNCI) 41 kişi yer alıyor.
Küresel Kuzey’den bazı büyük kirleticiler fosil yakıt temsilcilerini resmi delegasyonlarına dahil etti. Örneğin Fransa, aralarında TotalEnergies CEO’sunun da bulunduğu 22 sektör temsilcisini zirveye getirdi. Norveç ise ulusal petrol ve gaz devi Equinor’dan altı üst düzey yöneticiye delegasyonunda yer verdi.
Toplamda, 3.805 delegesi bulunan Brezilya, zirvede petrol, gaz ve kömür çıkarlarını savunan fosil yakıt lobicilerinden daha büyük bir delegasyona sahip tek ülke oldu.
Sibel Bülay
