İyi Bak Dünyana
Gıda israfını yalnızca ekonomik bir kayıp değil, aynı zamanda sosyal eşitsizlik ve ekolojik yıkım olarak da görüyoruz. Bu inançla hem üretim fazlasını hem de perakendedeki taze gıda atığını teknolojiyle ileri dönüştürerek yeniden değer kazandırmayı amaçlayan bütüncül bir sıfır atık ekosistemi kurmak üzere yola çıktık.
Mustafa Ozan ÖĞÜT, AMANOS Kurucusu
Bir yanda sağlıklı gıdaya erişemeyen milyonlarca insan diğer yanda tarlada, tezgahta, rafta çöpe giden tonlarca ürün… Bu çelişki, gıda sistemlerinde sadece üretimin değil, paylaşım ve kullanım biçimlerinin de ciddi bir kriz yaşadığını gösteriyor. Gıda güvencesinden söz edeceksek önce elimizdeki kaynakları nasıl değerlendirdiğimize bakmamız gerekiyor.
AMANOS olarak biz, gıdaya yeni bir gözle bakıyoruz: Gıda israfını yalnızca ekonomik bir kayıp değil, aynı zamanda sosyal eşitsizlik ve ekolojik yıkım olarak da görüyoruz. Bu inançla hem üretim fazlasını hem de perakendedeki taze gıda atığını teknolojiyle ileri dönüştürerek yeniden değer kazandırmayı amaçlayan bütüncül bir sıfır atık ekosistemi kurmak üzere yola çıktık.
Bugün çiftçiler yalnızca toprağın verim kaybıyla değil, bununla birlikte pazarın “estetik” beklentileriyle de mücadele ediyorlar. “Kusurlu” görünen ürünler çoğu zaman alıcı bulamıyor. Mahsulü elinde kalmasın diye daha fazla pestisit kullanmak zorunda kalan çiftçi, bir kısır döngüye giriyor. Öte yandan perakende zincirlerinde satılamayan taze ürünler soğuk zincir dışında hızla bozuluyor; bu da ciddi gıda güvenliği risklerini beraberinde getiriyor.
Gıda İsrafına Sürdürülebilir Çözüm: Amanos Modeli
AMANOS modelimizle, tarlada ya da rafta değersizleşen ürünleri zamanında toplayarak hem pestisit baskısını azaltmayı hem de aflatoksin riskini önlemeyi hedefliyoruz. Yanı sıra gıda israfına sürdürülebilir bir çözüm de sunuyoruz.
Sistemimizle; yerel pazarlardan, tarım alanlarından, perakende mağazalarından ve lojistik merkezlerden toplanan meyve ve sebzeler, yenilikçi kurutma ve ekstraksiyon (kimyasal veya fiziksel yöntemler kullanarak bir maddenin başka bir maddeden ayrılması veya çıkarılması işlemi) teknolojileriyle katma değerli içeriklere dönüşüyor. Kurutulmuş sebzeler, doğal tozlar, fonksiyonel lifler ve bitkisel ekstraktlar gibi ürünler; gıda, tarım ve biyoteknoloji sektörleri için yeni nesil ham maddeler halini alıyor.
Sözünü ettiğim yalnızca teknolojik bir dönüşüm değil; aynı zamanda sosyal, çevresel ve ekonomik bir kalkınma modeli. Türkiye’nin farklı bölgelerinde kadın girişimcilerle kurulacak yerel ileri dönüşüm merkezleri, kadın istihdamını artırırken yerel ekonomileri de güçlendiriyor. Kurmayı hedeflediğimiz sıfır atık ekosistemi sayesinde her yıl 10 binlerce ton ürün, çöpe gitmeden ekonomiye ve gıda zincirine yeniden kazandırılabilecek.
Gıdaya İkinci Şans
AMANOS’un vizyonunun ilk adımlarını Türkiye’nin öncü perakende zincirlerinden Migros ile attık. Migros mağazaları için özel olarak geliştirdiğimiz entegre kurutma sistemi, mağaza içi soğutma sistemlerinin atık ısısıyla çalışıyor ve %90’a varan enerji tasarrufu sağlıyor. Kurduğumuz sistem sayesinde yalnızca mağazalardaki gıda israfı engellenmiyor, atık ısı kullanılarak karbon ayakizi de azaltılıyor. MigrosUp ekibiyle gerçekleştirdiğimiz ortak inovasyon işbirliğimiz, İbrahim Bodur Sosyal Girişimcilik Programı kapsamında “İş Birliği” ödülüne layık görüldü.
Gıda güvencesi yalnızca üretimi artırmakla değil; israfı önleyerek, kaynakları akıllıca kullanarak ve doğayla uyumlu döngüsel sistemler kurarak mümkün olabilir. AMANOS olarak biz, gıdanın ikinci şansını mümkün kılmak için çalışıyoruz. Çünkü inanıyoruz ki, geleceğin gıda sistemi yalnızca üretmeye değil, dönüştürmeye de odaklananlarla kurulacak.
EKOIQ
